Als u last heeft van ontlastingsincontinentie of obstipatie hoeft u de onaangename gevolgen niet zomaar te accepteren. Afhankelijk van de soort aandoening en de ernst ervan bestaan er verschillende behandelmogelijkheden. Uw behandelteam in een Defecatie Expertise Centrum zal u een behandeling op maat adviseren. De keuze hangt af van onder meer uw leeftijd, uw gezondheid en uw persoonlijke voorkeur. Hieronder worden de meest gangbare behandelmethodes besproken.

De eerste stap die u neemt bij darmproblemen is de stap naar de huisarts. Als u twijfelt over de klachten kan deze test u behulpzaam zijn. Vaak kan de huisarts u al helpen met voedingsadviezen of medicatie.

Bij aanhoudende klachten kan hij u doorverwijzen naar een Defecatie Expertise Centrum. Daar zal er verder onderzoek plaatsvinden om de oorzaak van uw klachten te achterhalen en te behandelen.

Voeding

Gezonde en gevarieerde voeding bevat alle voedingsstoffen die u dagelijks nodig heeft. U kunt zelf of met hulp van een diëtiste een gezond en vezelrijk voedingspatroon samen stellen.

Gezonde vezelrijke voeding

Voedingsvezels zijn onmisbaar voor een gezonde spijsvertering en een goede ontlasting. Vezels houden vocht vast waardoor de ontlasting zacht blijft, tevens stimuleren vezels de darmbeweging (peristaltiek). Op www.vezeltest.info kunt u testen of u voldoende vezels eet. Veel mensen hebben baat bij extra vezelproducten als zemelen, of andere natuurproducten als senna. Bij een evenwichtige darmflora krijgen de schadelijke bacteriën geen kans om klachten te veroorzaken. Door bijvoorbeeld ziekte, een infectie of antibioticagebruik kunnen de schadelijke bacteriën de overhand krijgen. Hierdoor kunnen klachten ontstaan zoals diarree en buikkrampen.

Drink voldoende

Het is verstandig om minstens twee liter per dag te drinken als u vezelrijke voeding gebruikt. Als u te weinig drinkt, kunnen de vezels hun sponswerking niet uitoefenen en dat geeft kans op obstipatie.

Zorg voor voldoende beweging

Door lichamelijke inspanning als lopen wordt de darmbeweging gestimuleerd en dat leidt tot een regelmatiger stoelgang.

Medicatie

Laxeermiddelen worden ook wel laxantia genoemd. Door het gebruik dikt de ontlasting niet teveel in en blijft het smeuïg. Voorbeelden zijn bijvoorbeeld lactulose, macrogol met elektrolyten en magnesiumoxide. Bij verstopping kan ook een klysma worden toegediend. Bij een klysma wordt een vloeistof via de anus in de darmen gebracht.

Diarreeremmers remmen de darmbewegingen (peristaltiek) af en zorgen ook voor samentrekking van de anus. Hierdoor blijft de darminhoud langer in de darmen en wordt compacter, zodat overmatig verlies van vocht en zouten wordt tegengegaan. Diarreeremmers worden meestal kortdurend gebruikt. De meest bekende remmer is loperamide.

Bekkenfysiotherapie

De bekkenbodemfysiotherapeut richt zich op het voorkomen en behandelen van klachten in het gebied van de buik, lage rug, bekken en bekkenbodem. Met inwendig vaginaal of anaal onderzoek worden onder andere de spierkracht en spierspanning van de bekkenbodemspieren beoordeeld. Vaak wordt biofeedback therapie gegeven. Biofeedback is de afkorting van biologische feedback. Dit betekent dat u via een beeldscherm informatie krijgt over activiteiten van het lichaam: in dit geval over het aan- en ontspannen van de bekken bodemspieren. Bij biofeedback wordt deze spieractiviteit gemeten via een elektrode die u tijdens de oefeningen in de schede of anus plaatst. Op het beeldscherm kunt u de bewegingen van de bekenbodemspieren volgens, zodat u zich meer bewust wordt van het gebruik van deze spieren. Ook is het mogelijk om via kleine stroomstootjes de bekkenbodemspieren te laten aanspannen en ontspannen (elektrostimulatie). Vooral vrouwen die negatieve sexuele ervaringen hebben kunnen deze behandeling belastend vinden. Aarzel dan niet om dat kenbaar te maken.

Rubberbandligatie

Een aambei of overtollig slijmvlies kan een reden zijn voor incontinentie. Door de aambei af te binden met een rubber bandje wordt op een natuurlijke manier een litteken gemaakt en nemen de klachten af. Het ringetje met het afgestorven weefsel worden met de ontlasting uitgescheiden, vaak met wat bloedverlies.

Darmspoelen

Retrograde darmspoelingen of -irrigatie is een techniek om de endeldarm en de dikke darm via de anus schoon te spoelen. Deze techniek wordt voor geschreven door de arts en u aangeleerd door een incontinentie verpleegkundige.

Sacrale neuromodulatie

De modulatie wordt verricht via een elektrode, die wordt ingebracht in de rug ter hoogte van het heiligbeen. Hier wordt stroom door afgegeven in een lage dosering. Deze elektrode wordt aangesloten op een pacemaker die onderhuids geplaatst wordt. Voordat overgegaan wordt tot plaatsing van de onderhuidse pacemaker vindt er een proefstimulatie plaats. Hierbij wordt gedurende drie tot zes weken via een elektrode in het heiligbeen gestimuleerd waarbij de pacemaker zich buiten het lichaam bevindt. Patiënten bij wie de incontinentie klachten duidelijk verminderen komen vervolgens in aanmerking voor plaatsing van een volledig inwendig stimulatiesysteem, bestaande uit de definitieve elektrode en de onderhuids gelegen pacemaker.

Het precieze mechanisme van de werking van de zenuwstimulatie is nog onduidelijk. Aangenomen wordt dat door stimulatie van de zenuwen die naar de blaas en de endeldarm gaan, de werking van het continentie centrum in de hersenen wordt verbeterd. Bij sommige vormen van obstipatie lijkt deze behandeling ook zinvol te zijn.

Sphincterplastiek

Het chirurgisch herstellen van de sluitspier heeft het meeste kans op succes als dat direct na de inscheuring veelal bij de bevalling wordt verricht. De resultaten van latere hersteloperatie zijn over het algemeen minder succesvol, maar zullen bij jonge patiënten worden overwogen.

Inbrengen van een kunstsluitspier

Zelden wordt er gekozen voor een kunstsluitspier. Dit is een bandje dat onder de huid om de anus wordt gelegd en na opblazen de anus afsluit.

Dynamische gracilisplastiek

Van een bovenbeenspier (musculus gracilis) wordt een nieuwe sluitspier gemaakt. Als de spier alleen onvoldoende controle over de ontlasting geeft kan er worden gekozen om de spier te stimuleren met een pacemaker.

Deze operatie wordt in Nederland alleen in de Universiteitskliniek van Maastricht en het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda uitgevoerd.

Malone stoma

Een speciaal stoma is het zogenaamde Malone stoma. Via bij de operatie in de buikwand ingehechte blindedarm kan de dikke darm met water worden gespoeld. De spoelingen zijn dan dus antegraad, dat wil zeggen: met de peristaltiek mee.

Stoma

Een stoma is een niet natuurlijke uitgang van de darm in de buikwand en wordt aangelegd als geen van bovenstaande technieken voldoende verlichting van de klachten heeft gegeven. De ontlasting wordt dan opgevangen in een zakje dat om het stoma op de huid is geplakt.